Stap naar jongvolwassenheid

Hotel Mama, al van gehoord? Het is de naam die verwijst naar het stijgend aantal jongeren dat gemiddeld genomen langer bij hun ouders blijft wonen dan een paar decennia geleden. Ze worden ook wel ‘nestklevers’ genoemd: het lijkt alsof ze veel moeilijker afscheid kunnen nemen van het warme nest. Vaak roept deze nieuwe situatie ook vragen op. Dit dossier gaat in op deze vragen en biedt kapstokken om een antwoord te bedenken.

Dossier opgemaakt door Evie Kins.

Wat verstaan we onder de term 'Hotel Mama'?

‘Hotel Mama’ is de naam die verwijst naar het stijgend aantal jongeren dat gemiddeld genomen langer bij hun ouders blijft wonen dan een paar decennia geleden. Ze worden ook wel ‘nestklevers’ genoemd: het lijkt alsof ze veel moeilijker afscheid kunnen nemen van het warme nest. De hogere prijzen op de woningmarkt en de stijgende levensduurte zijn een mogelijke verklaring. Nochtans zijn deze jongeren vaak reeds afgestudeerd en tewerkgesteld en zouden ze zich dus wel een andere woonplaats kunnen veroorloven, maar zij willen liever niet inboeten op de luxe en comfort van het ouderlijke huis.

Veel jongeren geven aan dat het bovendien ‘makkelijk’ is om bij de ouders te wonen. Veel (huishoudelijke) taken worden voor hen gedaan, tegen een zacht prijsje of soms zelf gratis. Ze genieten ook van het gezelschap thuis. Zeker wie geen partner heeft, kiest liever voor deze optie dan te moeten thuiskomen in een leeg huis en zich mogelijks eenzaam te voelen.

Door de jaren heen is ook de band tussen ouders en jongeren behoorlijk veranderd. Vroeger gingen jongeren graag zo snel mogelijk het huis uit om hun eigen ding te kunnen doen. Vandaag is die haast bij heel wat jongeren veel minder groot. De generatiekloof lijkt te verdwijnen. Opvattingen en waarden liggen niet langer mijlenver uit elkaar en zijn bespreekbaar in het gezin. Hierdoor is er ruimte voor eigenheid, privacy en vrijheid, zelfs als verschillende generaties onder hetzelfde dak wonen. 

Hoe belangrijk is het?

Hotel mama hangt samen met een groter verhaal: het uitstellen van de stap naar (jong)volwassenheid. Jonge twintigers verlaten niet alleen later het ouderlijke nest, ze voelen zich in het algemeen ook later volwassen. Ouders maken zich hierdoor soms zorgen: wanneer zet mijn kind deze stap naar een duidelijkere zelfstandigheid en het opnemen van bepaalde verantwoordelijkheden?

Juridisch ben je volwassen op 18 jaar. Vroeger ging de start van de volwassenheid samen met duidelijke overgangsrituelen zoals een vaste job, trouwen en het krijgen van kinderen. Tegenwoordig neemt men die stappen later en vaak ook in een andere volgorde. Aan volwassenheid worden nu ook andere eigenschappen gekoppeld, zoals verantwoordelijkheid nemen voor je gedrag, onafhankelijk beslissingen kunnen nemen en financiële zelfstandigheid. Die zaken verwerf je slechts geleidelijk aan, waardoor de overgang naar volwassenheid minder eenduidig is dan vroeger.

Die langere overgang is nu zelfs als een aparte ontwikkelingsperiode erkend. De term ‘emerging adulthood’ verwijst naar deze levensfase die doorgaans gesitueerd wordt tussen 18 en 25 jaar, soms zelfs nog enkele jaren langer. Het unieke aan deze fase is dat de jongeren veel meer keuzes verkennen zonder deze definitief te maken. Alles ligt nog open, ze koesteren ook hoge verwachtingen en dromen voor de toekomst. De keerzijde van al die mogelijkheden is de keuzestress waarmee deze leeftijdsgroep krijgt af te rekenen.

Doordat de stap naar volwassenheid vandaag langer duurt, worden ouders ook langer in een opvoedende rol geplaatst. Hoe die rol er dan in deze levensfase moet uitzien is een vraag die ouders, maar ook jongeren bezighoudt. De nieuwe dynamiek van ouders en volwassen kinderen onder één dak brengt net als andere periodes in de opvoeding aanpassingen met zich mee.

 

 

Wat kan je doen als je kind lang thuis blijft wonen?

Twintigers die nog onder het ouderlijk dak wonen, willen hun eigen keuzes en beslissingen kunnen maken, maar verwachten tot op zekere hoogte toch nog steun van de ouders. Ouders vragen zich op hun beurt af hoever die ondersteuning kan gaan en of ze in ruil voor die steun toch nog iets te zeggen hebben. 

Of ze nu nog onder hetzelfde dak leven of niet, de ouder-kindrelatie evolueert behoorlijk in deze fase. De stap naar meerderjarigheid geeft jongeren een aantal rechten waardoor ze zelfstandig kunnen beslissen over bepaalde zaken. Die grotere zelfstandigheid botst soms met de verwachtingen van ouders over hun nog thuiswonende kind.

Waar ligt de grens tussen bemoeien en bezorgdheid?

Frustraties rond een onevenwicht tussen de vraag naar zelfstandigheid en de gegeven steun of afhankelijkheid kunnen zowel bij jongeren als ouders de kop opsteken. Moet ik mijn ouders bijvoorbeeld echt nog op de hoogte brengen over wanneer en met wie ik thuis kom? Of aan de kant van de ouders: mijn kind wil als een volwassene behandeld worden, maar neemt tegelijk weinig of geen verantwoordelijkheid op in het huishouden en dat ben ik beu.

Goede afspraken kunnen deze veranderende ouder-kindrelatie ondersteunen. Waar kan je op letten?

  • Laat ongemakkelijke situaties niet aanslepen, praat erover. De veranderingen en bijhorende gevoelens durven aankaarten is een belangrijke stap om te komen tot meer begrip en afspraken waar beide partijen zich goed bij voelen.
  • Een belangrijk evenwicht is dat tussen afstand en nabijheid in de ouder-kindrelatie in deze nieuwe situatie. Wat voelt aangenaam voor beide partijen? Wat houdt de ouder-kindrelatie op dit moment in voor de jongvolwassene en voor de ouder? Wat kan en wil je nog geven en nemen? Waar ligt voor beide partijen de grens tussen ‘bemoeien’ en ‘bezorgd’ zijn?
  • Financieel: betaalt de jongere een bijdrage aan de ouders? En hoe hoog moet die dan zijn? De hoogte van het bedrag hangt af van heel wat factoren:
  • Werkt de jongere al? Of is er een andere vorm van inkomen?
  • Hoeveel zouden de vaste kosten zijn als de jongere uit huis zou gaan?
  • Hoe is de houding ten opzichte van geld en financiële verantwoordelijkheden in het gezin? Vinden de ouders het bijvoorbeeld hun verantwoordelijkheid om mee te zorgen voor een spaarpotje voor hun kind?               Spreek ook af wanneer en hoe de bijdrage betaald wordt, en evalueer regelmatig of het bedrag nog voldoet aan de specifieke situatie.
  • Huishouden: wie doet wat en wanneer? Hou er rekening mee dat ook je aanpak voordien meespeelt: als je kinderen al van jonge leeftijd gewoon zijn om een handje toe te steken, zich bewust zijn van de vele taken die er in het huishouden zijn, is het makkelijker om tot een evenwichtige taakverdeling te komen.
  • Afspraken:
  • Maaltijden: verwittigen wie mee eet, hoe en wanneer?
  • Slapen: verwittigen of je thuis slaapt, of er iemand mee komt, in welke mate is het nodig om uren van vertrek en thuiskomst te communiceren?
  • Privacy: aparte wasmand, plaats in de voorraadkast, gebruik van aparte ruimtes, het lief op bezoek,…
  • Verantwoordelijkheden: De situatie moet voor beide partijen goed blijven aanvoelen.Als ouders vinden dat hun kind te lang thuis blijft hangen en geen verantwoordelijkheden durft opnemen, of als de jongere zich beperkt voelt in zijn keuzevrijheid om alleen te gaan wonen omdat de ouders het lege nest willen uitstellen, dan dringt een open gesprek zich op. Ga hierbij na wat de belangen en ontwikkelingsnoden zijn van beide partijen, en houd als ouder de ontwikkelingskansen van de jongvolwassene in het achterhoofd. Probeer tot een compromis te komen, en geef ruimte voor het verwerkingsproces. De knoop zit voor beide partijen immers dikwijls in het ‘loslaten’ van een vertrouwd gegeven.
 

              

 

 

Meer weten?

Boeken

Luyten, D., Emmery, K. en Mechels, E. (2016), Zoals het klokje thuis tikt. Samenhuizen van volwassen kinderen met hun ouders, Antwerpen, Garant

Timmers, M. (2016), Generaties onder één dak, Antwerpen, Garant.

 

Websites

www.jeffreyarnett.com (emerging adulthood)

woensdag, februari 1, 2017 - 16:25

Reageer

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden van kinderen? Je kan ook in je eigen buurt terecht. Zoek hieronder via postnummer.

Zoek