Alleen thuis in de vakantie

Jongeren in huis die te oud zijn voor vakantieopvang? Dan breekt een nieuwe tijd aan voor kinderen en ouders. Een nieuwe stap in het loslaten. Dat vraagt om een goed gesprek, afspraken en evenwicht tussen luieren en actief bezig zijn.

Wat is het?

De lange zomervakantie is voor veel jongeren het toppunt waar ze de laatste weken van het schooljaar hard naar uitkijken. Eindelijk gedaan met het dwingende schoolritme, terug tijd om hun eigen ding te doen.
Voor ouders met jonge kinderen is het vaak een immens gepuzzel om acht weken vol te krijgen als je zelf maar een week of drie vakantie kan nemen. Je kijkt dan al eens reikhalzend uit naar het moment dat de kinderen groter zijn en ze alleen kunnen blijven op vrije dagen.
Toch rijzen er soms vragen op als je kind op een leeftijd komt dat het zelf aangeeft dat de tijd van continue opvang voorbij is. Is mijn kind klaar voor de verantwoordelijkheid? Hoe veilig is het om een ganse dag alleen of met broers en zussen thuis te zijn? Wat als ze ruzie maken en ik ben er niet? Doen ze nog wel iets anders dan gamen en TV-kijken?
 

Hoe belangrijk is het?

Als opvoeder bouw je voortdurend aan een groter wordende zelfstandigheid van je kind. Van zelf leren eten, kruipen en stappen, over aankleden en veters strikken, tot boodschappen doen en telefoneren, opgroeien is telkens een stapje richting autonomie. Bij jonge kinderen is er echter altijd iemand in de buurt die een handje toesteekt als het (nog) niet helemaal alleen lukt. 
Naarmate je kinderen ouder worden, laat je hen al eens een uurtje alleen om zelf een boodschap te doen, of komt je kind alleen na school terug naar huis en is het een tijdje alleen thuis voor je zelf thuiskomt van werk of andere bezigheden.
 
Verantwoordelijkheid in laagjes
 
Hierbij leg je laagjes in het opnemen van verantwoordelijkheid. Je kind ervaart stapsgewijs hoe het voelt om thuis te zijn zonder ouderlijke aanwezigheid. Met alle voor- en nadelen. Je kind kiest enerzijds op die momenten zelf wanneer het een tussendoortje eet, anderzijds moet hij of zij het wel zelf klaarmaken. Starten met huiswerk vraagt de nodige discipline zonder iemand die aanmaant om de mappen boven te halen. Je kind loopt al eens tegen een probleempje aan dat het dan creatief leert oplossen. Sleutel vergeten, de poes deed een plasje in huis, de postbode met een aangetekende zending: zonder papa of mama in de buurt moet je kind beroep doen op het eigen oplossend vermogen om een aanpak te verzinnen.
De overgang naar een langere periode waarin je kind vaak en lang alleen thuis is, betekent een grote sprong in verantwoordelijkheid. Het is dan ook zaak om goed in te schatten wat je kind aankan en hoe het zich voelt. Zo kan je je aanpak hierop afstemmen en kan je zelf met een gerust hart naar het werk.
 

 

Wat kan je doen om je kind te ondersteunen in zijn groeiende zelfstandigheid?

Praat met je kind
 
Je neemt best op een rustig moment tijd om met je kind te praten over de dagen die het alleen thuis door zal brengen. Tracht jullie samen in een aantal situaties in te leven en lijst met je kind mogelijke acties op. Ga hier niet te ver in, om te vermijden dat je kind enkel nog de risico’s of gevaren ziet en zich niet meer veilig voelt. Bijvoorbeeld: wat als er onverwacht bezoek langs komt? Hoe reageer je op een onbekend iemand voor de deur? Laat je kind zelf ook oplossingen bedenken en sta niet te snel klaar met goedbedoelde adviezen. Als je kind zich veilig en gewaardeerd voelt tijdens het gesprek, dan zal het sneller geneigd zijn om zich de gemaakte afspraken eigen te maken. Stel een lijstje op met noodnummers en spreek af met buurtbewoners waar je kind kan aankloppen om iets te vragen.
 
Maak afspraken
 
Sociale media zijn handig omdat je voortdurend met elkaar in contact kan staan. Zoek naar een middenweg waarbij je je kind vlot kan bereiken en omgekeerd, zonder dat je vervalt in ongeruste controle van de ene kant of te pas en te onpas om raad vragen van de andere kant. Spreek af dat je kind je laat weten als er iemand op bezoek komt, of als hij of zij zelf op stap gaat. Een telefoontje of berichtje halverwege de dag kan voor beiden een geruststellend gevoel geven. Stel ook concrete grenzen rond frisdrank of alcohol bij 16-plussers, snoepen, tijd voor sociale media en games. Je kan je kind niet controleren maar hij/zij zal zich niet prettig voelen als het zich niet aan de gemaakte afspraken houdt.
 
Een vakantie met een plan
 
Twee maanden vrije tijd biedt heel veel vrijheid om vrienden te ontmoeten, nieuwe dingen te proberen en tijd te maken voor hobby’s. Anderzijds is een dag zo om met wat rondhangen en chillen. Moedig je kind aan om een plan op te maken met wat hij of zij echt wil doen tijdens de zomer. Zot op fotograferen? Dan kan je kind enkele dagen vastleggen waarop het zich verdiept in enkele instructiefilmpjes op YouTube of op stap gaat om foto’s te nemen. Skateboard trucjes leren, zelf beginnen bloggen, een moestuin aanleggen, de honden van het asiel uitlaten: deze tijd is ideaal om uit te zoeken waar de interesses en talenten van je tiener liggen.
 
Luieren mag
 
Een propvolle kalender is wellicht teveel van het goede. Een puber heeft op sommige momenten veel slaap nodig en vindt niks heerlijker dan lang uitslapen. Ook chillen is een kunst waar je kind zich helemaal kan in verliezen. Tracht er niet te dicht bovenop te zitten en gun je kind deze tijd. Uiteraard mag je enkele verwachtingen rond huishoudelijke klusjes uitspreken. Vaak is je kind meer gemotiveerd als het zelf inspraak krijgt in wat er moet gebeuren, en als er wat speling is op de periode waarin je resultaat verwacht. 
 
It takes a village to raise a child
 
Vindt je kind zoveel tijd alleen thuis toch te veel van het goede? Klop dan eens aan bij ouders van vrienden of familie en tracht af te spreken of je kind enkele dagen kan gaan logeren, of wie weet zelfs een tijdje er mee op uit trekt. Voor veel tieners is dit een goede springplank naar meer vrijheid. Ze komen wat meer los van hun ouders, en hebben toch vertrouwde volwassenen in de buurt waarbij ze terecht kunnen indien nodig. 
Relax. Je kind loopt heus niet in zeven sloten tegelijk.
 
Geen oppas voor broertjes en zusjes
 
Af en toe een halve dag of een avond op jongere kinderen in het gezin passen is uiteraard geen probleem. Vermijd wel dat de oudste kinderen te vaak en te veel verantwoordelijkheid moeten dragen voor de jongsten. Niet alleen vinden de jongeren dit zelf niet altijd zo leuk, het ontbreekt hen nog aan genoeg verantwoordelijkheidsgevoel en geduld om lange tijd voor jongere kinderen te zorgen. 
 
Samen-tijd
 
Plan af en toe een (halve) dag in waarop je zelf beschikbaar bent om iets leuks te doen met je tieners. De tijd dat ze helemaal niet meer mee willen op stap of op reis, is er snel genoeg. Prik even door het schild dat je puber soms opzet als je voorstelt om samen iets te doen, ga op zoek naar bestemmingen die jullie allemaal leuk vinden, en geniet van de zomertijd.
 
Relax
 
Je kind loopt heus niet in zeven sloten tegelijk. Vertrouw op de energie die je al in de opvoeding gestoken hebt, en op het toenemend oplossend vermogen van je tiener, en bewonder de manier waarop hij of zij steeds zelfstandiger en verantwoordelijker wordt. Met vallen en opstaan, maar dat hoort erbij.
 

Meer weten?

Websites

Klasse: het alleen-thuis-plan om stapsgewijs naar zelfstandig thuis te groeien

Op zoek naar boeiende vrijetijdsinvulling? Vrijwilligerswerk in het buitenland

 

Wat te doen in vrije tijd voor tieners (11-15 jaar)?

Wat te doen in vrije tijd voor jongeren (16-22 jaar)? 

 

Nog meer over afspraken en dialoog

dinsdag, juli 19, 2016 - 12:31

Reageer

By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.

Ondersteuning in je buurt

Zoek je steun bij het opvoeden van kinderen? Je kan ook in je eigen buurt terecht. Zoek hieronder via postnummer.

Zoek